Bài viết nhân kỷ niệm 80 năm Ngày thông qua Hiến pháp đầu tiên (09/11/1946 – 09/11/2026) và Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Sức mạnh của kỷ cương và lòng dân: Từ chính quyền phục vụ đến văn hóa thượng tôn pháp luật tại các Tổ dân phố
Trải qua 80 năm kể từ ngày Hiến pháp năm 1946 được thông qua, tinh thần thượng tôn pháp luật đã trở thành nền tảng vững chắc cho mọi thắng lợi của cách mạng và sự phát triển của đất nước. Tại phường Trần Lãm, Ngày Pháp luật Việt Nam (09/11) không phải là một khẩu hiệu tuyên truyền mà là dịp để khẳng định bản chất của một chính quyền phục vụ và lan tỏa văn hóa tuân thủ pháp luật trong từng tổ dân phố.
Pháp luật không nằm ở những trang văn bản khô cứng, mà hiện diện trong sự bình yên của mỗi gia đình, sự trật tự nơi khu phố và sự minh bạch khi người dân thực hiện các quyền công dân trước cơ quan nhà nước.
Ngày 09/11/1946, Quốc hội khóa I thông qua bản Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, đặt nền móng cho lịch sử lập hiến và hành trình quản lý xã hội bằng pháp luật của Nhà nước ta. Kế thừa giá trị lịch sử đó, Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2012 quy định lấy ngày 09/11 hằng năm là Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Đây là dịp để toàn xã hội tôn vinh Hiến pháp và pháp luật, đồng thời kiểm nghiệm hiệu quả thực thi pháp luật của bộ máy công quyền từ Trung ương đến cơ sở.
Nghị quyết số 27-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII đã xác định rõ mục tiêu tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân. Trong tư tưởng chỉ đạo của Đảng, pháp luật không chỉ là công cụ quản lý hay chế tài xử lý vi phạm, mà trước hết là công cụ bảo vệ quyền con người, quyền công dân và bảo đảm công bằng xã hội. Một hệ thống pháp luật chỉ thực sự có sức sống khi lấy nhân dân làm trung tâm, và một chính quyền chỉ thực sự mạnh khi mọi hoạt động quản lý đều dựa trên nền tảng thượng tôn Hiến pháp và pháp luật.
Là cấp chính quyền trực tiếp tổ chức thực thi chính sách, Ủy ban nhân dân phường Trần Lãm xác định việc đưa pháp luật vào cuộc sống không bắt đầu từ những phong trào bề nổi. Phường tập trung đưa các quy định liên quan trực tiếp đến đời sống người dân—như quản lý đất đai, trật tự xây dựng, an toàn giao thông, phòng cháy chữa cháy và thủ tục hành chính—thành những quy tắc ứng xử cụ thể tại từng tổ dân phố.
Quan trọng hơn, để vận động nhân dân chấp hành pháp luật, bản thân mỗi cán bộ phải là tấm gương về kỷ cương và tinh thần phục vụ. UBND phường Trần Lãm tập trung nâng cao chất lượng thực thi công vụ, đẩy mạnh cải cách hành chính, siết chặt kỷ luật cán bộ và công khai, minh bạch quy trình giải quyết công việc. Sự nghiêm túc, đúng quy định của đội ngũ cán bộ, công chức chính là thông điệp tuyên truyền có giá trị thuyết phục nhất đối với nhân dân.

Thượng tôn pháp luật phải trở thành một nét văn hóa ứng xử tự giác trong cộng đồng. Quyết định sự chuyển biến đó là vai trò nêu gương của cán bộ, đảng viên tại cơ sở. Khi mỗi cán bộ gương mẫu chấp hành và chủ động vận động người thân thực hiện quy định pháp luật, niềm tin của nhân dân vào bộ máy chính quyền sẽ được củng cố. Đồng thời, người dân không chỉ là đối tượng chấp hành, mà phải là chủ thể chủ động tìm hiểu pháp luật, sử dụng pháp luật để bảo vệ quyền lợi hợp pháp và tích cực giám sát hoạt động của cơ quan nhà nước.
Xây dựng một địa phương kỷ cương, văn minh và phát triển bền vững là kết quả của sự đồng thuận giữa chính quyền và nhân dân trên nền tảng pháp luật. Hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam không chỉ là nhiệm vụ trong một ngày hay một đợt cao điểm, mà là yêu cầu thường xuyên, liên tục của cả hệ thống chính trị. Khi tinh thần thượng tôn Hiến pháp và pháp luật thấm sâu vào nhận thức và hành động của từng cán bộ, từng người dân, đó sẽ là nguồn lực nội sinh mạnh mẽ thúc đẩy địa phương phát triển toàn diện, giữ vững an ninh trật tự và bảo vệ cuộc sống bình yên cho nhân dân.
